Rehabilitacja – wszystko, co powinno się o niej wiedzieć

Rehabilitacja jest niczym innym, niż zbiorem działań, które mają na celu usprawnienie oraz ułatwienie codziennego funkcjonowania osoby, która poddaje się zabiegom. Istnieje mylne przeświadczenie, że rehabilitacja przeznaczona jest wyłącznie dla sportowców i osób aktywnych fizycznie. Tymczasem, jest ona niezwykle potrzebna osobom starszym, osobom, których choroba wymusza długotrwałe leżenie oraz osobom po różnego rodzaju operacjach czy zabiegach. Sposób i rodzaj rehabilitacji dostosowywany jest do indywidualnych potrzeb pacjenta, a także do rodzaju urazu, któremu uległ. Współcześnie wykorzystywane jest wiele urządzeń i metod, które w ogromnym stopniu ułatwiają pracę rehabilitantów, ale przede wszystkim usprawniają sam proces rehabilitacji.

Wskazania do rehabilitacji

Rehabilitacja ma na celu usprawnienie funkcjonowania wszelkich układów w organizmie pacjenta. Może okazać się pomocna w leczeniu wielu schorzeń, a także szybszym powrocie do zdrowia, na przykład po przebytych operacjach. Istnieje wiele czynników, które sprawiają, że człowiekowi powinno zostać wystawione skierowanie na zabiegi rehabilitacyjne. Do najważniejszych i najpopularniejszych wskazań należą:

  • zaburzenia ruchowe – obniżone napięcie mięśniowe lub podwyższone napięcie mięśniowe, mogące być skutkiem długotrwałego przebywania w pozycji leżącej (np podczas pobytu w szpitalu)
  • uszkodzenia OUN
  • choroby autoimmunologiczne, genetyczne i metaboliczne – np. stwardnienie rozsiane, zespół Downa
  • wszelkiego rodzaju wady postawy – skolioza, lordoza, koślawe stopy
  • kontuzje
  • zabiegi operacyjne
  • dysplazje stawów
  • bóle reumatyczne 
  • opóźnienie w rozwoju psychoruchowym
  • nawracające bóle głowy różnego pochodzenia

Metody rehabilitacji

rehabilitacja

Współczesna medycyna oferuje pacjentom bardzo szeroką gamę metod rehabilitacji – począwszy od tradycyjnej terapii manualnej, po bardziej nowoczesne metody, takie jak taping czy krioterapia. Odpowiednio dobrana metoda rehabilitacji nie tylko efektywniej spełni swoje funkcje, ale przede wszystkim maksymalnie zwiększy komfort pacjenta. Do najpopularniejszych metod należy:

  • terapia manualna/chiropraktyka
  • krioterapia
  • taping

Terapia manualna/chiropraktyka opiera się głównie na specjalnie opracowanym masażu. Jest ona niezwykle pomocna w leczeniu schorzeń kręgosłupa, stawów oraz mięśni i powięzi. Poza klasycznym rodzajem masażu leczniczego, wykorzystywane są również specjalne formy ucisku i chwyty. Taki rodzaj rehabilitacji usprawnia funkcjonowanie aparatu ruchu, a także pomaga uśmierzyć ból w jego obrębie. Największą zaletą tej metody rehabilitacji jest niewątpliwie fakt, iż do jej przeprowadzania nie jest wymagany specjalistyczny sprzęt, a sama terapia dobierana jest do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Krioterapia polega na leczeniu bardzo niskimi temperaturami. Przydaje się podczas leczenia różnego rodzaju bólu i obrzęków, a dodatkowo pomaga uporać się ze stanem zapalnym. Istnieją dwa rodzaje tej metody rehabilitacji – krioterapia miejscowa i ogólna. W przypadku obu rodzajów krioterapii, niezbędny do jej przeprowadzenia jest odpowiedni sprzęt. W przypadku pierwszej jest to przenośne urządzenie, które wyglądem przypomina odkurzacz i uwalnia parę z ciekłego azotu. Jeśli chodzi o krioterapię ogólną, to przebiega ona przy użyciu specjalnej kriokomory. Wejście do takowej komory poprzedza badanie lekarskie oraz wywiad z pacjentem. 

Taping jest coraz bardziej popularną metodą rehabilitacji, polegającą na przyklejaniu do ciała specjalnych plastrów. Metoda ta staje się coraz popularniejsza, gdyż jej efekty odczuwalne są od razu po aplikacji taśmy na bolące miejsce. Taping swoją popularność zawdzięcza również temu, że jest praktycznie nieinwazyjny, a skład plastrów nie zawiera żadnych dodatkowych chemicznych substancji, takich jak leki. Jest niezwykle przydatny przy stabilizacji stawów, łagodzeniu obrzęków, usprawnieniu działania układu limfatycznego oraz gojeniu się ran.

Rehabilitacja osób starszych i dzieci

Przy rehabilitacji osób starszych oraz dzieci niezwykle efektywna okazuję się kinezyterapia, inaczej zwana terapią ruchową, a także gimnastyka korekcyjna. Opierają się one głównie na specjalnie dobranych zestawach ćwiczeń gimnastycznych, które mają całkowicie zlikwidować niesprawność fizyczną. W zależności od tego, jaki rodzaj ruchu wykonywany jest podczas terapii, wyróżniamy takie rodzaje kinezyterapii jak:

  • ćwiczenia bierne – wszelkie ruchy ciała wykonywane są przez rehabilitanta lub specjalną aparaturę i odbywają się one bez czynnego udziału pacjenta
  • ćwiczenia czynne – ruchy odbywają się przy czynnym udziale pacjenta
  • ćwiczenia samowspomagane – pacjent, przy użyciu siły mięśni zdrowych kończyn, wspomaga ruch kończyn chorych

Z racji tego, że osoby starsze oraz dzieci mają słabsze organizmy, niż osoby dorosłe lub młodzież, to istnieje wiele przeciwwskazań do wykonywania zabiegów rehabilitacyjnych, wykonywanych przy użyciu specjalistycznego sprzętu (np. krioterapia). Dlatego właśnie kinezyterapia jest szczególnie ważna w leczeniu pacjentów, należących do tych grup wiekowych, ponieważ nie jest ona inwazyjna i może być wykonywana u większości pacjentów.